تعالى نجم از پس نجم فرستاده است و آيت از پس آيت ، و سورت از پس سورت ؛ بيانه قوله : فلا أقسم بمواقع النّجوم ؛ يعنى نجوم القرآن « 1 » أخفش گفت : مراد نبات زمين است بيانش : و النّجم و الشّجر يسجدان ، و عرب هر درخت را كه ساق ندارد [ نجم ] خوانند [ إِذا هَوى ] اى مال و سقط ، تفسير سجدهء آن گفتند كه : باد برآيد و برين درختان با ساق و بىساق زند و ايشان را بجنباند تا سر بر زمين آرند . و براى كثرت منافع ايشان بايشان سوگند ياد كرد . ابو حمزهء ثمالى « 2 » گفت : مراد آن ستارگان‌اند كه عند قيام ساعت

--> ( 1 ) - - در تفسير ابو الفتوح : « و براى آن [ نجوم ] خواند او را كه « منجّم » و « مجزّأ » فرود آمد بر رسول عليه السّلام ، و منه : نجوم الدّين ؛ يقال : دين منجّم » . ( 2 ) - - خزرجى در خلاصهء تذهيب الكمال گفته ( ص 48 ) : « ثابت بن أبى صفيّة الثّمالىّ بضمّ المثلّثة أبو حمزة الكوفىّ رافضىّ عن أنس و الشعبىّ و عنه حفص بن غياث و شريك ؛ قال النسائىّ : ليس بثقة ؛ مات فى خلافة المنصور » . نجاشى ( ره ) در كتاب رجال گفته ( ص 83 ) : « ثابت بن أبى صفيّة أبو حمزة الثمالىّ ، و اسم أبى صفيّة دينار مولى كوفىّ ثقة ؛ و كان آل المهلّب يدّعون ولاءه و ليس من قبلهم لانّهم من العتيك . قال محمّد بن عمر الجعابىّ : ثابت بن أبى صفيّة مولى المهلّب بن أبى صفرة ؛ و أولاده نوح و منصور و حمزة قتلوا مع زيد ؛ لقى علىّ بن الحسين و أبا جعفر و أبا عبد اللّه و أبا الحسن عليهم السّلام و روى عنه ، و كان من خيار أصحابنا و ثقاتهم و معتمديهم فى الرواية و الحديث ، و روى عن أبى عبد اللّه ( ع ) أنّه قال : أبو حمزة فى زمانه مثل سلمان فى زمانه ، و روى عنه العامة ؛ و مات فى سنة خمسين و مائة ( تا آخر ترجمهء او ) » . محدّث قمىّ ( ره ) در الكنى و الالقاب گفته ( ج 2 ؛ ص 118 ) : « الثمالىّ هو ابو حمزة ثابت بن دينار الثقة الجليل صاحب الدعاء المعروف فى أسحار شهر رمضان ؛ كان من زهّاد أهل - الكوفة و مشايخها و كان عربيّا أزديّا ( تا آنكه گفته ) الثمالىّ بضمّ المثلّثة نسبة الى ثمالة و اسمه عوف بن أسلم و هو بطن من الازد ؛ و سميت ثمالة لانّهم شهدوا حربا فنى فيها اكثرهم فقال النّاس : ما بقى منهم الّا ثمالة و الثمالة البقيّة اليسيرة » نگارنده گويد : ثمالى از ثقات و خيار شيعه است طالب تفصيل و بسط در ترجمهء ابو حمزهء صاحب عنوان بكتب مسبوطه از قبيل تنقيح المقال و منهج المقال مراجعه كند و امّا راجع بوجه تسميه و تلقّب عوف بثماله در منتهى الارب چنين گفته : « ثماله بقيّهء آب و طعام در شكم و باقى آب در تك حوض و خنور و سر شير ؛ ثمال جمع ، و لقب عوف بن أسلم كه پدر بطنى است ؛ و لقّب به لأنّه أطعم قومه و سقاهم لبنا بثمالته » و اين وجه تسميه نصّ عبارت قاموس نيز مىباشد طالب تحقيق بيشتر بتاج العروس و لسان العرب و ساير مفصّلات و كتب أنساب رجوع كند .